سفرنامه هایی از ایران کهن
 
 


سفرنامه
آدمی همواره با خویی کنجکاو پا به عرصه هستی نهاده است ، با علاقه و بدون توجه به خطرات ، محیط جدید را می نگرد و تلاش میکند همه چیز را یاد بگیرد.شاید یکی از دلایل تغییر سبک زندگی تجربه سفر و آشنایی با فرهنگ و عادات سایر ملل همین کنجکاوی ذاتی بوده .انسان برای سفر دلایل گوناگونی دارد ، تبلیغ مذهب ، داد وستد ، سیاحت و زیارت ، به طور کلی آدمی پا به مناطق ناشناخته می گذارد تا بشناسد یا بشناساند. در سفرنامه ، نویسنده اتفاقات و تجربیاتی که در طی سفر برایش رخ می دهد را یادادشت میکند. در این مطلب ما به معروفترین و مهم ترین سفرنامه هایی که درباره کشور ایران نوشته شده است اشاره می کنیم.

 
 
 
 


گزنفون Xenophon (430 ق.م)
از کهن ترین سفرنامه های کشف شده میتوان آناباسیس و کوروش نامه ، از گزنفون را نام برد. گزنفون فیلسوف ، مورخ و سرباز یونانی در 430 قبل از میلاد می زیسته و از شاگردان سقراط بوده است . وی بعدها تحت خدمت فرماندهان یونانی به ایران باستان1 (پارس) رفته و در لشگرکشی کوروش کوچک علیه برادرش اردشیر دوم شرکت کرد. گزنفون در کتاب هفت جلدی آناباسیس ، لشگرکشی نافرجام کورروش علیه برادرش را شرح می دهد. او بیشتر به مسائل نظامی توجه می کند و از مسائل جغرافيايي، تاريخي و مردم شناسي، آگاهي چندان دقيقي به مخاطب نمي دهد. گزنفون در آناباسيس از اختلاف خانوادگي در خاندان شاهي ايران، و از توجه تعدادي از درباريان، به ويژه مادر شاه، به فرزند كوچكش سخن مي گويد. ازنظر گزنفون، هرچند درميان ايرانيان افرادي دورو و رياكار ديده مي شوند، انسانهاي بزرگواري نيز وجود دارند كه نمونة برجسته آنها، كورش جوان، و پيش از او كورش كبير است.به نظر مي رسد كه آناباسيس به عنوان يك تأليف نمونه و يك منبع دست اول، براي مطالعه بخشي از تاريخ عصر هخامنشي، سزاوار تأمل و تحقيق بسيار است و از آنجا كه تصوير ديگري، اين چنين زنده و پويا، از ايران عصر هخامنشي وجود ندارد، بايد پذيرفت که کتاب گزنفون منبع بسیار بااهمیتی برای درک آن دوران است.

 
 
 
 


ناصرخسروقبادیانی (1004-1088 ب.م)
ناصر خسرو قبادیانی فیلسوف و گردشگر پارسی در سال 1004 میلادی در قبادیان بلخ خراسان به دنیا آمد ، او سفر هفت ساله خود را در سال 1046 میلادی از شهر مرو (خراسان بزرگ) آغاز کرد. سفرنامه وی شامل اطلاعاتی دقیق شامل نحوه ی زندگی و عادات مردم در سرزمین های مختلف است . این سفرنامه یکی از معدود سفرنامه هایی است که اطلاعات دقیقی از نحوه ی زندگی مردم در دنیای عرب می دهد. ناصر خسرو کوشیده است تا در این کتاب بدون گفتن نکات اضافه و شخصی فقط حقایق را بیان کند، نتیجه این رویکرد آن است که کتابش مقبول خاص و عام است. او مشاهدات هفت ساله خود را تنها در حدود 125 صفحه می گنجاند و این نشانه قدرت نویسنده بر استفاده بجا از کلمات است. اواطلاعات فراوانی در اختیار خواننده می گذارد. او در این کتاب خواننده را با جغرافیای شهرها، شیوه معماری، آداب دینی و اجتماعی، سازمانهای اداری، عادات مردم، مقیاسها و حتی مسأله آب و درجه بهره مندی از آن، آشنا می کند و با نثر ساده و روان خواننده را مجذوب نوشتار خود می کند.

 
 
 
 


مارکوپولو (1271 ب.م)
از مشهورترین و پرآوازه ترین سفرنامه نویسان می توان به مارکوپولوی ونیزی اشاره کرد. وی در سال های 1271-1295میلادی سفر خود را از ونیز شروع کرد ومسیر جاده ابریشم2 را پیمود. اولین شهری از ایران که به آن وارد شد تبریز بود ، مارکوی ونیزی تبریز را به جهت داشتن بازار های3 بزرگ و متنوع، شهری با موقعیتی عالی جهت ورود کاروان هایی از بغداد و هندوستان و فلسطین برای معامله توصیف می کند. او این شهر را از نظر تولید نساجی و ابریشم بافی بسیار پیشرفته عنوان نموده واز نوشته ها چنین بر می آید که او محو زیبایی و کیفیت دستبافته های ابریشمین تبریزی بوده. او پس از تبریز به کرمان4 و یزد رفته و با دیدن قنات ها اظهار تعجب و قنات را رودی که از غار میگذرد توصیف می کند. مارکوپولو با دیدار از هرمزگان ، این شهر را زیباتر از هندوستان توصیف کرده و از اشرافی که فیل سواری میکنند یاد میکند .

 
 
 
 


ابن بطوطه (1304 – 1368 ب.م)
سفرنامه ابن بطوطه یکی از مشهورترین کتاب های جغرافیای است . سفر وی از سال 1325میلادی شروع شد و بیست و نه سال به طول انجامید . او بیشتر از کشورهای آسیایی ، آفریقایی و اروپا دیدن کرد . ابن بطوطه 4 بار به ایران یا به قول خودش پارس یا بلاد عجم وارد شده است . او محو سنتها و مراسم های متفاوت شهرهای ایران گشت ، به طوری که به تفصیل از مراسم عزاداری و تشییع جنازه در 3 شهر مختلف ایران هم در کتاب خود سخن میگوید. ابن بطوطه در سفرنامه خود از مهمان نوازی ایرانیان5 یاد می کند و در شگفت میماند که چگونه ایرانیان برای مهمانان خود سفره های رنگارنگی محیا می کنند. او از غذاهای لذیذ ایرانی7 شهرهای مختلف ایران می گوید و میوه های اصفهان را با علاقه یاد میکند ، خربزه را میوه عجیبی که در هیچ کجای دنیا همانند آن را ندیده معرفی میکند. او از پوشش زنان ایرانی و نقش فعال آن ها در جامعه با تعجب یاد می کند ، و زنان ایرانی را آراسته با پوشش اسلامی و کسانی که جواهرات و برقه هایی با رنگ های متفاوت به تن دارند توصیف میکند.

 
 
 
 


پیترو دلاواله (1586- 1652 میلادی)
او در خانواده‌ای اشرافی در رم به‌دنیا آمد. مدتی به تحصیل ادبیات پرداخت و زبان‌های لاتین و یونانی را آموخت. او سفر خود را در هشتم ژوئن ۱۶۱۴ با کشتی دلفینو از ونیز که عازم قسطنطنیه بود آغاز کرد و یک سال در آنجا ماند. از طریق صحرای سینا به فلسطین رفت و پس از دیدار اورشلیم به بغداد مسافرت کرد و به قصد مشاهده آثار تمدن بابل از شهر حله نیز دیداری نمود. پیترودلاواله پس از ازدواج به اتفاق همسر و چند تن از ملازمان با کاروانی از طریق همدان و گلپایگان به اصفهان رفت. او در اصفهان در جنگ ایرانیان علیه عثمانیان شرکت کرد و در کتاب خود ملت ایران را دوست خود نامید .او به شهرهای کاشان قزوین و مازندران رفته و توصیف دقیقی از اخلاق و پوشش مردم6 و فرهنگ مردم ایران میدهد. ایران عصر قدیم سرزمینی سرسبز8 و پر از شگفتی بوده که مسافران را غرق در این تنوع و زیبایی میکرده است.

 
 

روی ستاره کلیک کنید تا امتیاز دهید!

میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد رای: 1

 
 
 

دیدگاه ها بسته شده است