اقوام ایرانی

 
اقوام ایرانی
 
 


اقوام ایرانی
ایران کشور رنگارنگ اقوام است، با گذر از هر شهر و استانی، جلوه‎ های گوناگونی از فرهنگ، آداب و رسوم، خوراک و پوشاک و زبان پیش چشمان گردشگران نقش می ‎بندد. جایی غذاهای تند و پر ادویه زبان را آب می ‎اندازد و جایی دیگر، گوشت‎ های لذیذ کباب شده. در یک سرزمین با هوای سرد، لباس ‎های پشمی و نمدی دیده می‎ شود و در جایی دیگر، دشداشه ‎های نخی و سبک.

 
 
 
 


تنوع اقوام در ایران
پدیده کشورهای چندقومیتی یک پدیده جهانی است، چنانکه تنها 20 کشور در جهان تکثر قومیتی ندارند. تنوع قومی از سوی یونسکو به عنوان میراث مشترک بشریت به رسمیت شناخته شده است. کشور ایران نیز یکی از کشورهای دارای گوناگونی قومی است. اقوام ایرانی همه گروه‌های قومی هستند که درون مرزهای کشور ایران زندگی می‌کنند. برخی از این مردمان تبارهای مشترک و همانندی های زبانی بیشتری با اقوام دیگرکشورها دارند و برخی کمتر.

 
 
 
 


آداب و رسوم و سبک زندگی اقوام
هر قوم ایرانی بسته به اقلیم و طبیعتی که در آن زندگی می‎کند، آداب و رسوم خاصی دارد. در سرزمین‎ های خشک و کویری، آیین‎های مرتبط با دعای باران و باران‎خواهی رواج دارد و در سرزمین‎ های پر باران، جشن‎های برداشت محصول از مزرعه ‎ها و باغات. همچنین آداب و رسوم مرتبط با دین‎های گوناگون نیز در ایران زیاد به چشم می‎خورد. چرا که ایران سرزمین ادیان گوناگون است. زرتشتی ‎ها جشن ‎هایی مثل گاهنبارها، تیرگان، مهرگان و سده را پاس می‎دارند. یهودیان در کنیسه‎ ها و مسیحیان در کلیساها به انجام مناسک دینی خود می‎پردازند. همچنین مسلمانان نیز آداب و رسوم مخصوص خود را در ماه‎های محرم و صفر در قالب مراسم‎ های عاشورا دارند. مراسم نمادین تعزیه، دسته‎ های عزاداری‎ و پختن غذای نذری نیز در این زمان برگزار می‎شود.

 
 
 
 

نگاهی به برخی اقوام ایرانی آذری‌ها مردمانی هستند که بیشتر در شمال باختری ایران زندگی می‌کنند. شمال باختری ایران امروزی از دوران باستان جایگاه نمادین و گرد آمدن ارتشتاران و جنگ‌ سالاران این بوم و بر بوده است. چه زبان این مردمان ترکی نامیده شود و چه آذری، همانندی‌هایی میان آذری‌های ایران و قفقاز دیده می‌شود، که تا دو سده پیش بخشی از کشور ایران بوده است. آذری‌ها در تاریخ معاصر و مشروطیت ایران، چه از دید سیاسی و چه از دیدگاه نظامی، جایگاه ملی ویژه‌ای دارند. کردها یکی دیگر از مردمان ایرانی هستند که بر اساس پژوهش‌های انجام شده از نزدیک به 4 هزار سال پیش در سرزمین‌های باختری ایران خانمان کرده اند. عرب های ایرانی مردمانی هستند که خانمانشان خوزستان در جنوب باختری، جلگه سبز، کرانه های رود کارون و پایانه خلیج فارس است. زبان عرب های خوزستان عربی است.

 
 
 
 

قوم بلوچ در جنوب خاوری ایران اقامت دارند. مردمان بلوچ در دو کشور دیگر منطقه افغانستان و پاکستان و حتی در هند نیز زندگی می کنند. زبان یا گویش بلوچی از دید کارشناسان زبانشناسی به شاخه مادی زبان اوستایی و نیز به پهلوی پارتی تبار می‌رساند، مردمان بلوچ همراه با مردمان سیستانی در سیستان و بلوچستان امروز، که در دروان باستان زَرَنگ و سکستان نامیده می شد، روزگار می‌ گذرانند. در سنگ نوشته های آشوری، سنگ نوشته بیستون داریوش بزرگ هخامنشی، هرودوت و استرابو از این مردمان یاد شده است. در شاهنامه فردوسی سیستان، زابل و خاندان قهرمان اسطوره ای ایران، رستم، از جایگاه ویژه ای برخوردار است.

 
 
 
 

مردمان لر در باختر و جنوب باختری ایران و در چندین استان خانمان دارند. جدای از بخش بندی کلان لر بزرگ و لر کوچک که گاه مردمشاسنان به سه و چهار کلان بخش دیگر هم می رسانند، بخش بندی های خُرد دیگری از مردمان لر هست و هر بخش خود به چندین زیربخش دیگر تقسیم می شود. زبان لری و همه گویش ها و لهجه های آن به زبان پهلوی تبار می رسانند. مردمان ترکمن یا ترکمان جدای از ایران در چند کشور دیگر نیز زندگی می کنند. ترکمن های ایران بیشتر شاخه اغوز یا غُز هستند. خانمان این مردمان در ایران شمال خاوری کشور، ترکمن صحرا، استان گلستان و بخش هایی از استان خراسان است. زبان مردمان ترکمن ترکمنی است که ریشه آلتایی دارد. ترکمن ها در تاریخ ایران جایگاه ویژه‌ای دارند زیرا چندین سلسله در سده های میانی تبار غز داشته اند.

 
 
 
 

مردمان گیلک در کرانه جنوب باختری دریای کاسپین که گیلان نامیده می شود، خانمان دارند. زبان یا گویش گیلکی ها نیز گیلکی نامیده می شود و به زبان پهلوی تبار می رساند. مردمان تالشی در باختر سرزمین مردمان گیلک در گیلان و نیز در اردبیل خانمان دارند. تبار باستانی تالشان مردمان کادووس بوده اند. مردمان مازنی یا مازندرانی در خاور مردمان گیلک در استان مازندران ایران خانمان دارند. تات های ایران یا مردمانی تاتی کم و بیش پراکنده در استان البرز، استان زنجان، استان قزوین و استان گیلان هستند. زبان تاتی در شمار فهرست میراث ناملموس آثار ملی ایران جای دارد. از دیگر مردان ایرانی برای نمونه می توان مردمان قشقایی، لک، گرجی، ارمنی و بسیاری دیگر را نیز نام برد.

 
 

روی ستاره کلیک کنید تا امتیاز دهید!

میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد رای: 2

 
 
 

دیدگاه ها بسته شده است

همسفر گرامي
با توجه به شيوع ويروس كرونا
لطفا جهت اطلاع از نرخ پكيج ها تا اطلاع ثانوي با شركت تماس حاصل فرماييد