بلوچ

 
قوم بلوچ
 
 


قوم بلوچ
استان سیستان و بلوچستان، خانه قوم بلوچ است. همان قومی که پیش از هرچیز، لباس ‎های آیینه‎ کاری شده زنان و پیراهن‎ های بلند و سپید مردانشان به یاد می‎آید. سیستان و بلوچستان یک سرزمین افسانه ‎ای است. همانی که در کتاب اوستا، به عنوان یازدهمین سرزمینی که اهورامزدا آفرید از آن نام برده شده است. همچنین این سرزمین، زادگاه رستم، قهرمان اسطوره ‎ای ایرانی است که داستان ‎اش در شاهنامه فردوسی آمده است. بلوچ‎ها در جنوب شرقی ایران زندگی می‎کنند، آداب و رسوم متنوع و سبک زندگی دیدنی و منحصر به فردی دارند.

 
 
 
 


تاریخ و اسطوره
کتیبه‎ های بیستون و تخت جمشید از قدیمی‎ ترین اسنادی است که در آنها به این سرزمین اشاره شده است. در این آثار از بلوچستان به عنوان «ماکا» یا «مک» یاد شده است و این سرزمین چهاردهمین ایالت هخامنشی به شمار رفته است. زبان بلوچی در منطقه بلوچستان ایران، پاکستان و افغانستان تکلم می ‎شود. با این‎حال زبان بلوچی یکی از زبان‎های ایرانی است که در رده زبان‎ های ایرانی شمال غربی جای داده می‎شود. از زمان ساسانیان به بعد، بلوچستان همواره جزوی از سرزمین ایران محسوب می ‎شد تا این‎که در قرن نوزدهم میلادی و در پی حضور انگلیس در منطقه به دو بخش غربی و شرقی تقسیم شد. از آن پس بلوچستان با حکومت خان ‎ها اداره می ‎شد تا این ‎که درنهایت از سال 1307 خورشیدی، بار دیگر اتحاد به این خطه بازگشت و اقوام بلوچ یک ‎پارچه شدند.

 
 
 
 


فولکلور و فرهنگ مردم
آیین ‎های مردم بلوچ با طبیعت گره خورده است. ازجمله آیین‎ هایی مثل «رقص گندم» که به منظور رقص و پایکوبی برای برداشت محصول گندم کشاورزان برگزار می ‎شد. همچنین مراسم «رقص شمشیر» از جمله مراسمی است که به منظور یادآوری قدرت جنگ‎آوری و رزم مردم بلوچ انجام می ‎شود. در این مراسم مردان بلوچ با پوشیدن لباس رزم، به میانه میدان رفته و با استفاده از شمشیر، حرکات موزون انجام می ‎دهند.

 
 
 
 


پوشاک
پوشاک مردم بلوچ در موقعیت‎ های گوناگون و در هر فصل سال متفاوت است. اما پوشاک مردان بلوچ عموما لباس ساده و بلند به همراه دستار، یا پارچه ایست که به دور سر می‎ بندند. اما پوشاک زنان متنوع‎ تر و چشمگیرتر است. در دوخت لباس ‎ها و تزئین آن‎ ها از هنر منحصر به فرد سوزن دوزی و پریوار دوزی استفاده می ‎شود. سوزن دوزی بیشتر روی سینه، سرآستین، جیب و همچنین حاشیه شلوار مورد استفاده قرار می‎ گیرد. ناگفته نماند که در روزگاری نه چندان دور، اهالی بلوچستان، پاپوش ‎هایی از جنس الیاف درخت نخل زاز، با نام «سواس» را استفاده می‎کردند. زیورآلاتی که زنان بلوچ استفاده می‎کنند، پوشش آن ‎ها را تکمیل می‎کند که نمونه ‎های آن را می ‎توان در بازار چابهار و زاهدان یافت.

 
 
 
 


خوراک
خوراک اهالی قوم بلوچ متنوع و لذیذ است. استفاده از ادویه‎ های تند را می ‎توان شاخصه اصلی غذاهای این خطه دانست. با این حال، همچون سایر نقاط ایران، نان اصلی ‎ترین عنصر غذایی مردم این سرزمین است. یکی از نان‎ های مشهور بلوچستان «هلکاری» نام دارد که معمولاً به همراه خورشت مصرف می ‎شود. غذای دیگر رایج نزد مردم بلوچستان «تنوری» نام دارد که عمدتاً در مهمانی ‎ها طبخ می‎ شود. شیوه طبخ تنوری به این شکل است که یک راسته کامل گوشت قرمز را بدون این‎که قطعه قطعه کنند، در تنور می‎گذارند.

 
 
 
 


صنایع دستی
آن‎چه سرزمین بلوچ در جهان به آن شهره است، سفال است. سفال منطقه‎ای به نام «کلپورگان» که در نزدیکی شهر مرزی سراوان واقع شده است. زنان بلوچ با استفاده از خاک رس موجود در اطراف محل سکونتشان برای ساخت سفال استفاده می ‎کنند. آن‎چه سفال کلپورگان را در جهان شهره کرده، استفاده از دست به جای چرخ سفال‎گری است. سنتی که پیشینه آن به هزاران سال پیش، یعنی دوره پارینه سنگی باز می‎گردد.

 
 
 
 

روی ستاره کلیک کنید تا امتیاز دهید!

میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد رای: 2

 
 
 

دیدگاه ها بسته شده است