نذری

دستیابی به نیروی خیر، با نذر کردن
 
دستیابی به نیروی خیر، با نذر کردن

ایرانیان از دیرباز هنگامی که در تنگنا یا مشکلی قرار می‌گرفتند، می‌کوشیدند تا با نذر کردن یا قربانی کردن چهارپایان، جنبه‌های منفی را از زندگی خود بزدایند و خود را از پلیدی‌ها رهایی بخشند. یا خواسته داشتند و در صورت اجابت شدن، نذر می‌کردند تا خدمتی عام‌المنفعه انجام دهند. نذر کردن که امروزه نیز بسیار نزد ایرانیان رواج دارد، به شکل‌های گوناگون در اقصی‌نقاط ایران انجام می‌شود.
 
 
 
 
نذری در عزاداری‌های عمومی

نوع مشهور نذر، پختن و در اختیار گذاشتن غذاهای سنتی برای عزاداران محرم است. براي اداي اين نذر اغلـب بـه هنگـام غروب آفتاب بعد از مراسم عزاداري، براي عزاداران غذاي نذري آماده مي‌كنند و به آنان شام مي‌دهند. اين غذاها شامل انواع مختلف و در مقادير گوناگون بوده كه بـستگي بـه نذر و همچنين صاحب نذر دارد ممکن است فردي ثروتمند، از طبقه متوسط جامعه يـا حتی فقيـر باشـد. از اين‌رو، در ماه محرم ، به ويژه 10 روز اول ماه، در هر كوي و برزني به ياد امام حسین و شهداي كربلا ، غذاي نذري تهيه مي‌شود. یکی از غذاهاي رايج در این‌گونه نذری‌ها، پلو به همراه خورشت است. از قدیم‌الایام اين نذر به علت كمبود بـرنج در آن زمان، به گروه خاص و اعيان اختصاص داشت كه توانـايي خريـد ايـن محـصول را داشتند. براي اداي نذر نيز صبح زود پلو را بار مـي‌گذاشـتند و گوشـت را مـي‌پختنـد و ادويه را نيز به غذا اضافه مي‌كردند و در بين مردم پخش مي‌كردند. تقسيم غـذا نیز بـه ايـن شكل است كه گروهي، عموما همسایه‌ها و آشنایان، ظرف‌ها و قابلمه‌هایشان را از روز پیش مي‌فرستند و بعد از آمـاده شـدن غـذا صاحب خانه ظـرف‌هـا را پـر مـي‌کند و نـزد صـاحبانش مـيفرسـتد. بـراي اقـوام و خويشاوندان نيز غذاهايي جداگانه فرستاده مي‌شود. اما بخـش بيـشتري از غـذا در ميـان فقرا و نيازمندان توزيع مـي‌شـود كـه معمـولاً جلـوي درب منـزل صـاحب نـذر جمـع مي‌شوند.
 
 
 
 
 
 
شیوه نذری دادن در دوره قاجار

نذر جالب ديگري كه شكل خاصي نيز داشت، نـذر نـان و ماسـت بـود. ايـن نـذر خاص حضرت عباس برادر امام حسین بود و در روز تاسوعا ادا مي‌شد. مقدار و چگونگي و اهداي اين نذر يك تکه نان و يك پیاله ماست بود كـه بـه عـدد هر سال كه بر سن صاحب نذر اضافه ميشد، يك واحد هم بر ميزان نـذري سـال قبـل افزوده مي‌گشت.
 
 
 
 
آش، غذای محبوب نذری

آش هم يكي از نـذوراتي كـه عموماً در مـاه صـفر در روز اربعين ادا مي‌شود، روش پختن آش نذری بدين صورت است كه گوشت يك گوسفند و يا بيشتر را با مقداري برنج، نخود، لوبيـاي چشم بلبلي و شنبليله مخلوط مي‌كنند و در حال پختن آنقدر به مواد، كفگير مـي‌زنند كه استخوان‌هاي گوسفند به طور كامل از گوشت جدا شوند و آش به شكل حليم درآيد.
 
 
شیرینی‌های نذری

گونة ديگر نذر كه امروزه به قوت قدیم خود باقي است، نذر حلواي زعفرانـي اسـت كه مركب از آرد، شكر، روغن و زعفران فراوان بود. اين نذر هم بیشتر اختصاص بـه روز اربعـين دارد نذر شله زرد كه امروزه نيز مرسـوم اسـت، قدمتی چند صد ساله دارد و از نـذورات پرطرفـدار و دوره قاجاريه به شمار می‌رود. این دسر شیرین از برنج، شكر، روغن، زعفران و خلال بادام تهيه مي‌شود.
 
 
 
 
نذر شمع!

خوراكی‌ها و غذاهاي ذكر شده، تنها یک روی سکه نذری هستند. اما به جز خوراکی، نذرهای دیگری نیز در ایران رایج است. یکی از آن‌ها نذر شمع است. به اين ترتيب كـه افـراد شـب عاشورا به تكايا مي‌روند و زير منبر، 41 شمع روشن مي‌كنند. اين نذر بيـشتر در ميـان مردم عادي معمول است، ولي گاه ديده مي‌شود كه اعيان و اشراف هم شمع نذر می‌کنند.
نذر شاهانه در دوره قاجار

نذر كردن اختصاص به هـيچ طبقـه‌اي ندارد و حتي در دوره قاجار، گزارش‌هايي از نذر درون خاندان شاهي وجود دارد. يكـي از جالـب توجـهتـرين نذورات در دورة قاجاريه آش نذري ناصرالدين شاه بود. اين آش را هر ساله درباريان با نظارت شاه مي‌پختند. دربارة علت اين نذر گفته شده است كه احتمالاً نذر مـادر شـاه براي سلطنت پسرش بوده است نذر ديگري كه در ميان مردم عامه رايج بود، نذر سمنو بود. روش طبخ سمنو بدين ترتيب بود كه مقداري گندم را در آب مي‌ريختند و پس از جوانه زدن و ريشه درآوردن آن سبزي و ريشه را مي‌كوبيدند. آبي را كه از اين عمل به دست مي‌آمد، قوام مي‌آوردند و مقداري آرد، فندق، بادام و گردوي پوستدار را در آن مي‌ريختند. شـيريني سـمنو از گندم بود. معمولاً آشپز تنها در آشپزخانه ميماند و مشغول دعا و نیایش مي‌شد. كسي حق ورود به مطبخ را نداشت و پس از نيم ساعت كه اثر گلوله‌هـاي بخـار در سـطح مـواد ظـاهر مي‌شد، زنان با سلام و صلوات وارد مطبخ مي‌شدند و در سمنو را بلند مي‌كردند. آشـپز نيز معمولاً پيرزنی خوشنام بود.
 
 
 
 

روی ستاره کلیک کنید تا امتیاز دهید!

میانگین امتیاز 5 / 5. تعداد رای: 2

گردآورنده : سمیرا میرکاظمی

دیدگاه ها بسته شده است

همسفر گرامي
با توجه به شيوع ويروس كرونا
لطفا جهت اطلاع از نرخ پكيج ها تا اطلاع ثانوي با شركت تماس حاصل فرماييد